Column

****** Column : Juni 2019

 

Knutsel mij een hart...

Enige tijd terug hadden we een vergadering bij het Toon Hermans Huis Drenthe en één van de onderwerpen was de komende Samenloop voor Hoop. Hier moet/ moest het nodige voor geregeld worden.

Zo gebeurde het, dat de voorzitter vertelde, dat er voor deze Samenloop nog een hart geknutseld moest worden en ze letterlijk had gevraagd om voor haar, voor de Samenloop, een hart te knutselen...

Een hart voor iemand maken... de zin bleef me dagen bezig houden.... knutsel mij een hart.... want.... het mijne is kapot of...ik heb het zo hard nodig..., help me, zegt het in elk geval wel... knutsel mij een hart... want dat zal me helpen, het zal me sterken, het zal misschien iets kunnen geven wanneer het helemaal leeg is op is....

Ik moest specifiek denken aan al die partners, die gedurende soms echt lange tijd hun geliefde nabij staan en ondanks alle vele hulp en steun uiteindelijk toch telkens verantwoordelijk blijven, alert moeten blijven, niet ziek mogen worden en blijven zorgen wanneer anderen na een visite naar huis gaan. Zij zijn het die de moeilijke nachten meemaken, het verdriet en de teloorgang van hun partner tot op de huid dagelijks zien en voelen. Zij zijn het die zichzelf wegcijferen, om alles in het werk te zetten om hun geliefde het zo comfortabel mogelijk te laten hebben, hun hele wezen inzetten en al hun liefde gebruiken om het lijden te helpen dragen... een onmogelijk dragen, dat hun raakt in hun hart...iedere keer van zo dichtbij in stilte de schrijnende verloedering incasseren van hun lief, het hart huilt, knutsel mij een hart, het is bijna niet te behappen zoveel verdriet kanker kan geven aan partners, zeker in het laatste stuk... knutsel mij een hart...

En daar moest ik aan denken aan al die partners en heel direct betrokkenen, die het hele stuk meelopen, niet verzaken tot aan het eind, er blijven zijn, moedig, doch soms innerlijk gebroken...

Knutsel mij een hart gaat dan over help me in mijn verdriet, het gaat over hen helpen, die steeds onze zieke medemens helpen... knutsel mij een hart gaat over iemand er niet alleen mee laten, maar samen oplopen op deze moeilijke weg, er zijn, samen met anderen een hart maken om zo te helpen bufferen in het verdriet, soms zeer langdurige verdriet.

Knutsel mij een hart, gaat ten diepste over samen, laat me niet alleen...

Het hart zal er zeker zijn bij de Samenloop voor Hoop, laat het een oproep zijn, om samen een hart te maken voor hen die de ander steeds zo dapper te zijde staan.  Knutsel mij een hart, de Samenloop voor Hoop is samen harten maken....

 

Marjolanda

 

=========================================================

 

****** Column : Mei 2019

 

Van onschatbare waarde..

Zoals ieder jaar hebben we begin mei Bevrijdingsdag gevierd. We kunnen dat vieren omdat jaren geleden bevriende naties ons te hulp schoten bij de Duitse bezetting. Onze vrienden hebben het verschil gemaakt.

Zo is het ook wanneer je de diagnose kanker krijgt. Je bent bezet door een 'vreemde mogenheid die je afbreekt'. Het is gecharcheerd, ik weet het, maar toch is er iets wat er niet hoort te zijn. Wat je moet 'bevechten, bestrijden'. En hoe is het dan als je vrienden hebt die er voor je zijn.

Vaak zijn we ons te weinig bewust hoeveel onze bijdrage voor een ander betekent. We voelen vaak een verlegenheid om onze plek op te eisen. We willen ons niet opdringen, plaatsbepaling tot de 'zieke' is één van de lastige dilemma's waar je als omgeving zijn mee te maken hebt. Hoe betrokken moet en mag je zijn?! Voor de meest directe naaste familie is dit zelfs soms nog een vraagstuk; wat is je plek en wat kun je doen?! Sommige mensen hebben hier een haarscherpe neus voor, die doen het zo automatisch en gemakkelijk. Vinden de juiste woorden, zijn er op de juiste tijd en doen ook het goede.. dat is echter voor de enkeling.

Veel vaker gebeurt het, dat men het maar op goed geluk doet, hopende dat het het juiste is wat men zegt, wat men doet en hoevaak men betrokken is.

Niets lastiger dan een relatie onderhouden met een kankerpatient...

Want..... je wil het juist zo graag goed doen, juist bij deze mens, die bevecht en strijdt. Het komt er voor je gevoel zo op aan, dat is wel het spanningsveld van de omgeving. Het komt er zo op aan.... Je wil juist voedend zijn; toevoegen, dat is ten diepste wat je wil. En dit afgezet tegen de wetenschap, dat je nagenoeg niets kunt doen tegen die vijand zelf.... jij kunt de kanker niet aanvallen, bestrijden... Je kunt niet meevechten, strijden tegen de daadwerkelijke vijand..

En wat blijft er dan over, als je tegen de kanker van je naaste niets kunt doen... Het kan je een gevoel geven van onmacht, niets belangrijks toe kunnen voegen.

En het klopt, je kunt niet op die manier meestrijden tegen de bezetter....

Wat blijft is al het andere, ongeacht of je directe familie bent, een goede vriend, een buur, collega, hobbiemaat enz.... En die mogelijkheden zijn groot. Van regelmatig een mooie kaart, bloemen tot koken op een behandelingsdag, een dagje de kinderen onder je hoede nemen, mee op een behandelingsdag. Even laten weten, dat je aan iemand denkt... laten weten, dat je er naast probeert te lopen. Iemand vecht alleen, maar loop mee, laat niet los, je kunt niet meestrijden, maar wel in het verzet zitten...

En al het licht dat daarvan af straalt is balsem voor de ziel van de kankerpatient in zijn eenzame strijd

Licht van onschatbare waarde...licht dat helpt om deze strijd te kunnen strijden.

Dus ja, ieder kaartje, ieder berichtje, ieder kadootje of welke blijk van medeleven voegt hier aan toe. Jouw aandacht is van onschatbare waarde...

Marjolanda

=========================================================

 

****** Column : April 2019

                                                                                                                               

Deurtje open, deurtje dicht.

 

Iedere week zijn er vaak meerdere bladzijden in de lokale krant gevuld met aankondigingen van een overlijden. Bijna een ieder van ons leest ze, vaak zijn het mensen die we niet kennen, soms echter wel. Er zijn ook oude grappen over deze advertenties en het hoort bij het ons leven als eten en drinken.

We hebben altijd wel een onbewuste en onopgemerkte mening bij een advertentie. Zo vinden we, dat iemand jong overleden is, veel familie heeft of juist niet, het valt op of iemand een hond heeft gehad en ga zo maar door. Zo halen we de overledene ongemerkt wat dichter bij. Soms staan we er zelf in genoemd als familielid, buur of vriend. De pagina is een belangrijke schakel in onze grote gemeenschap, waarbij we allang niet meer iedereen kennen, het heeft een belangrijk sociaal verbindend aspect zonder dat we ons daar erg bewust van zijn.

Een ander verbindend effect ontstaat wanneer er in de tekst duidelijk gemaakt wordt, dat iemand tegen kanker gevochten heeft. Vooral bij jonge mensen blijft dit altijd een diepe indruk maken, helemaal wanneer er ook nog sprake is van jonge kinderen, die nu zonder vader of moeder opgroeien. Jonge mensen, die net als al die andere mensen met kanker, vaak een behandeling achter de rug hebben om (langer) te mogen leven. Bij sommigen slaat de behandeling aan, bij anderen helpt het niet voldoende. Bij de één gaat de deur weer open, bij de andere gaat het deurtje dicht.

Zo ook bij deze jonge vrouw, wiens overlijdensadvertentie in de krant stond. Het was duidelijk dat er sprake van kanker was en dat bij haar het deurtje dicht was gegaan.

Haar advertentie bestond uit de gebruikelijke informatie, maar had ook een oproep, een dringend appèl. Een appèl, dat zeker de mensen die met kanker geconfronteerd worden herkennen, maar nu was het een oproep aan de hele gemeenschap, een oproep aan ons allemaal.

Leef! Nu is vandaag of vandaag is nu... exact weet ik het niet meer, maar wel, Leef! Leef nu.. Dat is me bij gebleven van de advertentie van deze jonge vrouw...

Zij roept ons allen over haar dood heen op; Leef!.... Leef nu...

Als kankerpatient ben je je dat zeker bewust, maar dit was een oproep aan allen, ook aan hen die geen kanker hebben (gehad).

Leef!

Je weet nooit hoelang jouw deurtje nog open is.....

Marjolanda

=========================================================

 

****** Column : Maart 2019

 

Gewoon                                                                                                                               

Op het moment, dat ik deze column schrijf, ontvangt een aantal mensen in Nederland de diagnose kanker. Man, vrouw, jong, oud, voor het eerst de diagnose, opnieuw de diagnose...

Van te voren ben je al op je hoede, gaat het nu om de feitelijke uitslagen, ben je in een eerder gesprek al 'gewaarschuwd' (als het goed is) voor een mogelijke slechte uitslag.

Toch hoop je, dat het nog meevalt... helaas is dat vaak niet het geval als er al een vermoeden uitgesproken is.

Vanaf dat moment is je leven volledig anders, het staat op zijn kop, zoals het wellicht nog niet eerder op de kop heeft gestaan. Kanker gebeurt overal om je heen, je kent vast wel iemand, die al eerder dan jij de diagnose had en hebt vast ook het hele behandeltraject (van een afstand) meegekregen.

Toch is dat niet hetzelfde als het jezelf overkomt. De hectiek, de bom, de krater die het nieuws achterlaat. De impact op jezelf en alles wat je lief is. Kanker explodeert je leven...

Daarna is het tijd voor het praktische handelen, het behandelplan, als dat er is en het traject instappen. Je wordt voortgeduwd door emoties, keuzes, en veel onzekerheid, die je onmogelijk kunt bezweren met het praktische behandelen alleen...

Het bepaalt plotseling je hele leven en dat van mensen om je heen. Je leven heeft zich 180 graden gedraaid. Het is nauwelijks bij te benen en de impact is niet te vergelijken met wat je eerder aan dingen hebt meegemaakt. Je leven wordt volledig overgenomen.

Recent hoorde ik nog iemand zeggen : 'Ik zou zo willen, dat alles weer gewoon was..."

...........

Alles weer gewoon....

Een verlangen naar rust, zekerheid, behapbaarheid van het leven, vooral ook de vanzelfsprekendheid van jouw leven.. Ben ik er nog over een jaar of langer, hoe lang ben ik er nog..

Als je eenmaal de diagnose kanker hebt gehad, word je onherroepelijk geconfronteerd met je eigen tijd van leven. Het is ineens niet zeker meer, dat je die hebt. Het is niet langer gewoon om er van uit te gaan, dat je er nog tijden bent.

Zelfs als je een succesvolle behandeling hebt het gehad, verlies je nooit meer het besef van je eindigheid, je tijdelijkheid. Is het niet langer gewoon, dat je er bent. Is er geen weg meer terug naar je onschuld van tijd. Een verlies, maar tegelijkertijd ook een nieuw besef van kostbare tijd. Het is niet langer gewoon hier te zijn.

Het wordt nooit meer gewoon, als je kanker hebt (gehad).

En dat is een verlies, maar het is ook een kado, als je dat uit kunt pakken.

Marjolanda

=========================================================

 

****** Column : Februari 2019

 

Wereldkankerdag

Binnenkort staat de Wereldkankerdag op de kalender. Ik heb daar es even op zitten broeden, op de term Wereldkankerdag. Het is zo groots, de hele wereld, die die dag op welke manier dan ook zich richt op kanker.

Het is haast niet te bevatten wat dat betekent. Zoveel verschillende landen, zoveel verschillende culturen, zoveel verschillende mensen, medici en mogelijkheden.

Hoe zal de Wereldkankerdag in Groenland ingevuld worden? Hoe zal die er in Brazilie uitzien? Of in Sierra Leone, Syrie. Hoe zien wij daar iets van terug, van die Wereldkankerdag!?

Het voelt als een klimaatakkoord, we willen er samen aandacht aan geven, maar het lukt niet, omdat het allemaal te veel is, te groot, te gecompliceerd door lokale, regionale, landelijke en continentale verschillen en belangen. Want laten we wel zijn, de middelen die we hier in Nederland tot onze beschikking hebben voor onderzoek en behandeling zijn, denk ik toch echt anders dan die voor de burgers in Sierra Leone. Ik moet hierbij ook denken aan de uitspraak van een arts, toen we er over spraken hoe gezegend we hier zijn met alle soorten behandelingen en medicijnen voor een veelvoud van kankers. 'Ja, beaamde hij, als je in Africa had geleefd, dan had je nu de bloemkolen in je oksels gehad en was je gestorven'.

Wereldkankerdag.. Er samen aan denken is ook er samen iets aan doen. We halen veel geld op voor onze eigen nationaal werkende 'kankerorganisaties', maar misschien biedt de term Wereldkankerdag ook de mogelijkheid om onze blik te richten op hen die, net zo graag als ons willen leven, maar verreweg in een achterstandspositie zitten.

We hebben straks in Hoogeveen een Samenloop voor Hoop, misschien kunnen we in het kader Wereld het geld solidair storten voor hen die niet de midelen hebben. Ik weet het, het is te simplistisch, medicijnen zijn niet overal voor handen, geld, logistiek, bekwame medici, (politiek niet te vergeten..) noem maar op... Maar, toch, het knaagt aan me...Wereldkankerdag klinkt als all inclusive... voor mij, voor jou... community...

Bij grote rampen zijn we altijd genereus als land. Binnen no time staat de teller al op een miljoen euro. Kanker is ook een ramp, één die iedere dag overal op de wereld gebeurt, misschien moeten we daar maar voor gaan lopen; dat er een emancipatie van zorg plaatsvindt, een verdeling van mogelijkheden, dat die moeder in Afrika net zoveel kansen heeft als ik, die hier duizenden euro's mocht kosten en u, die dit leest en wellicht ook behandeld mocht worden.

We leven in een goed land, wat zou het mooi zijn, als we trots zouden kunnen zeggen, dat het overal op de wereld zo zou zijn... Dan is de term 'Help Kanker de Wereld uit' ook zeer op zijn plaats...

ps; Doet u mee met de Samenloop voor Hoop? U kunt zich als loper of als vrijwilliger opgeven, er is altijd wel iets te doen !. ToonHermansHuisDrenthe organiseert dit met de Rotary Hoogeveen; wees welkom, uw inzet wordt zeer gewaardeerd!

Zie ook op de site Samenloop voor Hoop.   

https://www.samenloopvoorhoop.nl/alle-samenlopen/drenthe/hoogeveen/

Marjolanda

=========================================================

 

****** Column : December 2018

 

Kerst

Sinterklaas is met veel commotie gekomen en gegaan en nu gaan we weer richting Kerst.

Sinterklaas is nog te doen als je (ernstig) ziek bent, maar Kerst is beslist een dingetje...

Er is altijd al een bepaalde opgeklopte waas rondom Kerst.

We worden in de reclames overladen met gelukkige gezinnen, die er goed gezond uitzien en ook zeker een goed inkomen genieten, gezien de dis die we overvloedig uitgestald zien in de reclame.

Ook zijn al die gezinnen en families nog eens goed in staat het gezellig met elkaar te hebben... kortom, zo hoort Kerst te zijn, al het goede in het leven komt bij elkaar in deze tijd.

Maar wat... wat als je nagenoeg geen inkomen hebt en toch voor je gezin iets wil doen, wat als je ook zo verlangt naar die warme familie en het bij jou één doffe ellende is.... wat als je zelfs helemaal alleen bent en natuurlijk, wat, wat als je ernstig ziek bent of een geliefde hebt, die ernstig ziek is...hoe ga je dan je Kerst in...

De reclame wil een bepaalde boodschap afgeven, gestoeld op een achterliggende emotie. Wat is dan die achterliggende emotie van onze ganse natie met Kerst?! Zijn het nog onze calvinistische kerstopvattingen over geboorte van nieuwe hoop, zijn het onze diepe onderbewuste gevoelens van het ritme van de natuur, na het donker komt nieuw leven.?

Beide gedachtes zijn gevat op nieuw leven, licht en hoop, en dat daarmee goede dingen voor ons in het vooruitzicht kunnen liggen. En dat is misschien wel hetgeen we het hardst nodig hebben in het donker, het goede in het vooruitzicht, daar waar het zwaar is, weten dat er licht komt, dat het lichter wordt...

Ik moet ineens denken aan een citaat  'Als ik weet, dat ik morgen sterf, plant ik vandaag een boom'.

Nu is levenskunst niet zomaar een quote in een kerstcolumn.. dat is te kort door de bocht, maar het laat wel onze universele wens zien te vast te willen houden aan het licht, tegen de verdrukking in...

Hopen, dat ondanks de zwaarte er goede dingen voor je zijn weg gelegd, licht in het donker...

Ik weet niet hoe je Kerst er uit zal zien, maar ik hoop, dat al het goede waar je naar verlangt je gegund is, dat wanneer het donker is er ook warmte, hoop en licht voor je mag zijn.

Gezegende dagen gewenst.

Marjolanda

=========================================================

 

****** Column : November 2018

 

Alles op scherp.

We hebben oktober, de borstkankermaand weer achter de rug. Borstkankermaand klinkt een beetje...tja... hoe zal ik zeggen, exclusief.... borstkanker, ja, dat verdient de aandacht..

Eerlijkheidshalve wacht ik nu op de darmkankermaand, de slokdarmkankermaand, de lympheklierkankermaand en ook eigenlijk wel een algehele melanoommaand of iets dergelijks... En dan mag er in het kader van eerlijkheid ook wel een ALS maand komen, of een Duchennemaand, of nou, name it...

Recent is er een boek verschenen waarin de term 'borstkankerlight' valt. Een gradatie van hoe erg het is. Een A kanker of B kanker... erg of heel erg... Het roept de vraag op of kanker of welke andere ziekte te graderen is in termen van beroerd of tragisch..., hoewel er in de dagelijkse praktijk natuurlijk verschil is, in wat er met je aan de hand is en wat na alle behandelingen de (voorlopige) uitkomst voor je is. Dat zal ook niemand ontkennen. Maar de terminologie heeft ook iets discrimimerends, oordelend.. als je light hebt, moet je niet klagen en als je B hebt, dan is het toch wel heel erg. Zo werkt het niet met kanker. Iemand met ernstige kanker kan er vrede mee hebben terwijl iemand met light het gevoel kan hebben in één grote rampspoed te verkeren.

Kanker is kanker in heel de breedte van alles wat het met zich meebrengt.

Eén van de aspecten in de volledige breedte bij zowel light als 'heavy' (zo noem ik het maar even dan.... het is ook best heavy namelijk..) is, dat het je leven op scherp zet. Plots kom je in aanraking met je eigen tijdelijkheid, waarvan je in je achterhoofd wel weet, dat die er is, maar die slechts af en toe opdoemt, wanneer iemand, meestal een oudere bekende, overlijdt.

En in onze comfortabele maatschappij worden we ook niet langer direct meer geconfronteerd met de gevolgen van hongersnood, natuurrampen zoals tsunami's en aardverschuivingen, grote ziekteplagen of oorlog. Onze tijdelijkheid zit in het comfort van ons dagelijkse leven een beetje weggestopt, lijkt het wel. En dan ineens hoor je dat je kanker hebt. Dan maakt het niet uit of het light is of heavy, het zet je wereld op de kop en drukt je met je neus op je eigen sterfelijkheid. Ook de vraag, wat er buiten genezing om, belangrijk voor je is, is daar aan vastgekoppeld. Alles komt op scherp. Er vindt een herwaardering plaats en ineens is tijd een belangrijk component in je leven, deze tijd, vandaag. Helemaal wanneer het lijkt op te houden. Dan is tijd je belangrijkste kostbaarste goed. Het goud aan het einde van de regenboog. Misschien zijn er nog projecten, die je af wil ronden, maar vaak is ons sterkste verlangen in een periode van (ernstige) ziekte om met de mensen te zijn waar we van houden. De diagnose kanker laat alle drukte verstillen, maakt weer scherp waar het om gaat, bij elkaar zijn, met elkaar zijn, samen zijn...

We zijn de tijdelijkheid een beetje afgewend, vergeten, maar het dringt zich uiteindelijk altijd op, laten we dat scherp houden... kanker (light) of niet...., vandaag, vandaag is de tijd die we hebben.

Marjolanda.